مجله موسیقی پرشیا

همیشه گم شده و نامرئی ، نه کسی‌ میشناسدش نه حتی جایی‌ نامش برده میشود ، این روزها که حتی ثبت نامش را پای اثرش ندارد تنها دلخوشی اش این است که گاهی‌ کسی‌ ترانه اش را زمزمه می‌کند، بی‌ آنکه همین آدم ساده ای که از کنارش رد میشود خالق این کلمات جادویی است که حال و هوایش را عوض کرده . این احوال همهٔ ترانه سرایان است، کسانی‌ که لابلای واژه ها و ملودی‌ها گم شده اند و دلخوش اند به همین ترنم ساده که بر لب‌های مردم است .

منا برزویی هم از همین گروه است. ترانه سرایی که شاید با ترانه‌هایش زندگی‌ کرده باشی‌ بی‌ آنکه بدانی این ترانه‌ها در کدام یک از لحظه‌های زندگی‌ اش آفریده شده است .

نیلوفر لاری پور

عده ای عقیده دارند که مافیای ترانه(!) جلوی رشد و مطرح شدن ترانه سرایان جوان را می گیرد ، تو از ترانه سرایان جوانی هستی که با اولین ترانه هایت بین مردم شناخته شدی ، آیا به وجود چنین مافیایی اعتقاد داری ؟

به هیچ وجه به چیزی به عنوان مافیای ترانه اعتقاد ندارم. کار خوب و قابل دفاع ، راهش را پیدا میکند و حتی متعصب ترین آهنگسازان نیز که با تیم خاصی کار می کنند ، در برابر ترانه خوب تسلیم می شوند . نمی گویم که جایگاه خاصی دارم ، ولی تلاش کردم و خدا هم کمکم کرد . به نظر من نسل اول ترانه سرایان پس از انقلاب نه تنها سد راه جوانان نبودند ، بلکه کسی مثل خود من در آغاز کار توسط کسانی مثل خود شما و فرید احمدی به آهنگسازان در ایران معرفی شدم و شروع به کار کردم.

ولی من بسیاری از جوانان را می شناسم که با وجود ترانه های قدرتمند و قابل دفاع ، هنوز نتوانسته اند وارد بازار موسیقی حرفه ای شوند.

باید منتظر آن اتفاق باشند. خدا در زمان معینی ، دری را به روی آدم باز می کند، شاید هنوز زمانش نرسیده

یا شاید در باز شده و آنها متوجه نشده اند.

استعداد باید همراه با پشتکار و تلاش باشد. متاسفانه در زمینه ی ترانه ، همیشه تلاش متوسط ها از با استعداد ها بیشتر است ، بعضی از دوستان جوان هیچ زحمتی برای معرفی و طرح آثارشان نمی کشند، برعکس عده ای که حرفی برای گفتن ندارند ، آنقدر تلاش می کنند تا ترانه هایشان شنیده شود.

اولین ترانه ای که با شعر تو ساخته شد کدام ترانه بود؟

اشک من پیرهنتو تر کرده

اولین بار که این ترانه را شنیدی ، چه حال و هوایی داشتی؟

دیگر هیچ وقت آن احساس برایم تکرار نمی شود. اصلا فکر نمی کردم اولین سروده ام را به این شکل بشنوم. واقعا قابل گفتن نیست. چون اولین ترانه ای بود که سروده بودم.. تا قبل از آن ترانه من شعر می نوشتم.. اما ترانه نه.. راستش خیلی منقلب شدم.

قبل از نوشتن ترانه ، در قالبهای دیگر تجربه ی سرودن شعر داشتی؟

بله من از ١۴ سالگی می نوشتم، یعنی احساساتم را روی کاغذ می آوردم.شعر نو ، شعر سپید... زیاد برایم جدی نبود. ولی یک روز به توصیه یکی از دوستانم ، سرودن ترانه را هم امتحان کردم

و با همان اولین ترانه هم مطرح شدی ، فکر نمیکنی آدم خوش شانسی هستی؟

فرصت ثبت شدن در اختیار همه هست . هر کسی در زمانی و به طریقی فرصت ابراز ایده هایش را پیدا میکند. بعضی ها از این فرصت استفاده میکنند و بعضی ها هم نه.

پس آدم فرصت طلبی هستی ؟

بله ، ولی نه به هر قیمتی

این ترانه سرای فرصت طلب خوش شانس در سال ٨٨ چند ترانه واگذار کرده ؟

چهار ترانه ...

فقط چهار ترانه ؟ فکر میکردم پر کار تر از این باشی

من از اول هم کم کار بودم ، ولی سال گذشته به دلیل ممنوع الفعالیت شدن من و تعداد زیادی از ترانه سرایان ، تنها چهار ترانه را واگذار کردم ، چون نمی خواستم با اسم مستعار کار کنم و نیز نمی خواستم ترانه هایم را به هر کسی واگذار کنم و البته بازار کساد موسیقی فعالیتم را از همیشه کمتر کرد.

در بعضی از آلبوم ها به ترانه سرایی به نام سارا برزویی بر می خوریم ، با تو نسبتی دارد ؟

سارا خواهرم است که البته به تازگی سارا برزویی هم ممنوع الفعالیت شده !

برای رفع این ممنوعیت اقدامی هم کردی ؟

من حتی دلیلش را هم نمی دانم ، هم نامه نوشته ام و هم به وزارت ارشاد رفته ام ، اما هنوز جواب نگرفته ام.

ولی من شنیده ام قرار است این ممنوعیت ها لغو شود

من هم شنیده ام و امیدوارم این اتفاق هر چه زودتر بیفتد.

برای کارهای سینمایی یا تلویزیونی هم ترانه گفته ای ؟

تیتراژ برنامه ماه محبوب که در ماه رمضان پخش می شد، تیتراز برنامه سفر به خیر ، و فیلم سینمایی تلافی با آهنگسازی مجید اخشابی و ترانه ی کوه به آهنگسازی آقای مهدی یراحی که برای سریال دیدار استفاده شد.

برای این فیلم ها و برنامه ها بر اساس سوژه شان ترانه مینویسی یا از ترانه هایی که قبلا سروده ای و با حال و هوای موضوع مطابق است استفاده میکنی؟

اغلب موضوع را به من میگویند و من با دیدگاه خودم به این سوژه ها می پردازم و ترانه ای می نویسم.

کدامیک از ترانه هایت بازخورد بیشتری داشته ؟

ترانه تقدیر شادمهر. مردم این ترانه را خیلی دوست دارند ، خود من هم از شنیدنش لذت می برم

یک ترانه سرا در مجموعه ای به نام ترانه ، در کجای کار قرار دارد؟

وقتی کاری شنیده میشود ، حتما عروسک گردان های خوبی داشته ، یک شاعر ، یک آهنگساز و یک تنظیم کننده ی خوب.....

والبته پخش مناسب

بله . صد در صد. ویترین خوب برای دیده شدن هر کاری تاثیر دارد ، اما ترانه سرا همیشه پشت خواننده و حتی آهنگساز قرار میگیرد. ترانه سرا البته خیلی هم توقع دیده شدن ندارد و به نامرئی بودن عادت دارد. اما اخیرا کم لطفی های زیادی نسبت به ما شده است و این روزها بیشتر از پیش نادیده گرفته شده ایم.

ولی تو تقریبا شناخته شده ای، البته نسبت به دیگران

منکه این طور فکر نمیکنم. هیچ وقت هم نخواستم دیده یا شناخته شوم ، اگر میخواستم حتما شغل دیگری مثل بازیگری را انتخاب می کردم

پس چرا گلایه داری؟

زمانی که تو برای کاری انرژی می گذاری ، دلت می خواهد کار به اسم خودت ثبت شود ، شاید توقع زیادی باشد ، دیده شدن اسم برای من مهم نیست ، ولی وقتی تو حتی اجازه استفاده از نامت را پای اثرت نداری نا خودآگاه دلگیر می شوی . این کمترین توقع یک مولف است که امضایش زیر کارش باشد.

آیا ترانه های تو منطبق بر تجربیات شخصی توست؟

برای من این طور است که کارم تبدیل یک واقعیت به واقعیتی دیگر است. تبدیل نوعی غم به غمی دیگر. برای همین من از اتفاق هایی که در زندگی ام می افتد الهام می گیرم و حسی را که از آن اتفاق داشته ام در قالب ترانه می ریزم. شاید ترانه سفارشی باشد که داستانش ربطی به تجربیات من نداشته باشد. اگر قرار بود فقط از تجربیات شخصی ام بنویسم شاید اصلا ترانه نمی نوشتم، چون کلا آدم منزوی هستم ، ولی می توانم مثلا حس اندوهم را نسبت به مرگ عزیزی ، تبدیل به ترانه ای عاشقانه کنم

یعنی واقعا زندگی ترانه سرایان پر از لحظات اندوه بار است و هیچ تجربه شادی آوری ندارند؟

من درباره خودم گفتم ، زمانی می توانم بنویسم که تنها باشم و غمگین ، در لحظات شاد می شود کارهای دیگری به غیر از نوشتن انجام داد.

گاهی سری به خانه ترانه می زنی ، نقش این جلسات را در پیشبرد ترانه امروز چطور می بینی؟

زمانی که برای اولین بار در این جلسات شرکت کردم ، تعدادی از ترانه هایم اجرا شده بود. از آنجاییی که اعتقاد دارم هنرمندان هنرمند به دنیا می آیند (البته منظورم خودم نیستم) و داشتن طبع شاعرانه آموختنی نیست، با شرکت در این جلسات چندان موافق نبودم، اما بعد از چند جلسه به این نتیجه رسیدم که شنیدن نقدها چه در مورد کار خودم و چه دیگران بی فایده نیست و از آن به بعد هر وقت فرصت کنم در خانه ترانه که به مدیریت دکتر افشین یداللهی برگزار می شود شرکت می کنم.

پس از کسانی نیستی که در مقابل نقدآثارشان موضع میگیرند؟

سعی میکنم نقدها را بشنوم و گاهی کارم را چند بار ادیت می کنم

این جلسات نقشی در معرفی شاعران جوان به بازار ترانه داشته اند؟

ایرادی که به این جلسات وارد است این است که آهنگ سازان در آن شرکت نمی کنند و بسیاری از ترانه های خوب فقط شنیده می شوند، نقد می شوند و بعد به بایگانی سپرده می شوند. ولی با این حال بودن این جلسات بهتر از نبودنشان است.

فکر میکنی یک ترانه سرای خوب باید شاعر خوبی باشد ؟

بله . ولی هر شاعری نمی تواند ترانه سرای خوبی باشد.. همان طور که این روزها در تیتراژ اکثر سریالها ( یا شاید تمامشان) به نام شاعری بر میخوریم که شاعر خوبی ست ولی ترانه سرای متوسطی است. در این ترانه ها نه تصویر جدیدی می بینیم ، نه فرم خلاقانه ای، تنها غافلگیری این ترانه ها استفاده از عبارت هایی است که اگر هر کس دیگر این ترانه ها را گفته بود ، صد در صد رد میشد ، ولی این عبارات وقتی در کنار نام این قبیل افراد قرار می گیرد هیچ مشکلی ندارد.

مثلا چه عبارتی؟

اگر با دقت گوش نمی کردم ، باورم نمیشد که در ترانه تیتراژ یک سریال نوروزی که هر روز از رسانه ملی پخش میشود ، با عبارتی مثل : "خیر سرت" رو به رو شوم !

"مجله 40 چراغ"