مجله موسیقی پرشیا

رپ فارسی ؛ چه بخواهیم و چه نخواهیم چند سالی‌ست این سبک در ایران دنبال می‌شود و گروه زیادی از جوانان جزو مخاطبان آن به شمار می‌روند.

و اما رپ چیست و چگونه فارسی شد؟ عده‌ای موسیقی رپ را متعلق به سیاه‌ پوستان آمریکا با فرهنگ و زبان خاص اعتراضی‌شان برای مقابله با جو نژادپرستانه‌ی حاکم در زمان‌های گذشته می‌دانند و عقیده دارند این نوع بیان عامیانه و خشن و مسلسل‌وار در فرهنگ و تمدن کهن پارسی جایی ندارد. برخلاف این نظریه گروهی دیگر تا جایی پیش رفته‌اند که ریشه‌های رجزخوانی رپ را در شاهنامه‌ ی فردوسی می‌کاوند و قافیه‌های پی‌در‌پی آن را تقلیدی از اشعار مولانا می‌دانند.

هم‌چنین طولانی و موزون بودن رپ را به بحر طویل نسبت می‌دهند. به هر حال شاید رپ هم مانند بسیاری دیگر از ابداعات و افتخاراتی که داشتیم و دیگر نداریم و به نام دیگران در جهان ثبت شده، روزگاری متعلق به ما فارسی زبانان بوده است !

رپ موسیقی اعتراض است، ضرباهنگی (Beat) ساده و یکنواخت دارد و دارای اشعاری مفهومی ، روان و کوبنده می‌باشد . رپ دارای مضامین اجتماعی، سیاسی، عشقی و احساسی، مبارزه‌ طلبانه و رجزخوانی، خوش گذرانی و... می باشد. رپ واقعی هجوی دنباله دار و موزون نیست، بلکه پیامی دارد که به وسیله‌ی کلامی پررنگ تر از موسیقی زمینه‌ی آن به شنونده القا می‌شود.

کمتر از ۱۰ سال است که رپ با اشعار فارسی اجرا می شود. گروه سندی، شایان، بابک و دیو را می‌توان آغازگر این سبک در ایران دانست. رپ فارسی با اشعاری ناموزون و ناهماهنگ بر روی ریتم و تقلیدی صرف از نمونه‌های خارجی بر روی بیت های دانلود شده از اینترنت آغاز شد، اما مسیر تکاملی‌اش را به سرعت پیمود و توانست حرفی برای گفتن داشته باشد. هیچ کس، پیشرو، ابلیس، تهی، فلاکت، نرگال و... سهم موثری در پا گرفتن و پیشرفت رپ در آن سال‌ها داشتند.

کم کم گوش‌ها به این نوع موسیقی عادت کرد و استفبال زیادی از آن شد، آن زمان بود که رپرها دست به نو آوری زدند و شروع به آهنگسازی کردند. کار به جایی رسید که دیگر همه جا رپ فارسی شنیده می‌شد، از مهمانی‌ها و مجالس دوستانه گرفته، تا مغازه‌ها و داخل اتومبیل‌ها . سال ۸۴ را می‌توان دوران طلایی و اوج رپ دانست.

گروه زدبازی و عرفان از جمله رپرهایی بودند که این سبک را در خارج از ایران دنبال می‌کردند. و همکاری‌های ارزشمندی با رپرهای داخل ایران انجام دادند.

آن سال ها خوانندگان رپ روابطی دوستانه داشتند و اکثر آن ها پیشرفت و جا انداختن رپ را در بین مردم به عنوان هدف اصلی مد نظر قرار داده بودند، این موضوع باعث خلق آهنگ‌های بسیار قوی و هم خوانی‌های موفق در آن زمان شد. تنها نکته‌ای از رپ که موجب آزارمی شد، شایعه ی اعتیاد و بی‌بند و باری رپرها و بیان صریح رپ و به کار بردن الفاظی نامتعارف در شعرها که به نوعی از سبک غربی آن ریشه می گرفت بود. این امر عده‌ای را به مخالفان سرسخت رپ تبدیل کرد که همه جوره سعی در تخریب آن در ذهن مردم داشتند.

دیری نپایید که رپرها به فکر تلفیق این سبک با موسیقی اصیل و سنتی ایرانی، پاپ، آراندبی، و حتی راک افتادند. انزو، تتلو، مسعود سعیدی، سعید کرمانی از جمله خوانندگانی بودند که با همراهی خود رنگ و بویی تازه به ترانه‌های رپ دادند.

از طرفی این تلفیق، و از طرفی دیگر کاهش چشمگیر الفاظ نامتعارف کمک شایانی به جا افتادن رپ فارسی و استقبال بیشتر مردم از آن کرد. محدوده ی سنی مخاطبان رپ از نوجوانان بالاتر رفت و همزمان با این تحولات ساختن کلیپ‌های تصویری و پخش آن از شبکه‌های ماهواره ای و اینترنت هم رپ را مورد پذیرش عموم جلوه داد. می توان گفت سرانجام آن زمان بود که مردم رپ را به عنوان یک سبک موسیقی و نه به چشم وسیله‌ای انحرافی در بین جوانان پذیرفتند.

به تدریج خوانندگان حیطه‌ی کاری خود را در رپ پیدا کردند و به فعالیت در شاخه‌ی مشخصی ازاین سبک دست زدند. آنان گروه‌هایی تشکیل داده و به پرورش رپرهای تازه کار و جوان‌تر در زیر پرچم خود پرداختند. دیگر آن اتحاد چشمگیر اولیه بین دست اندرکاران رپ به چشم نمی‌خورد و مصاحبه‌هایی جنجالی از آنان به قصد تخریب یکدیگر به گوش می‌رسید که به نوعی نشان می‌داد هر کس می‌خواهد خود را بالاتر از دیگری نشان دهد.

یاس، بهرام، ساتراپ و بیباک آثار اجتماعی و بعضا سیاسی تاثیر گذاری ارائه دادند، پانی، سالومه ، غوغا و  شایا جزو معدود دختران رپخوان ایرانی بودند.

2AFM با همراهی رضایا، طعمه و گروه های TM و تنبه۱۰ آهنگ‌هایی متفاوت به بازار دادند و هم‌زمان با آن‌ها موج جدیدی از رپ در بین سازنگان آن شکل گرفت.

تهم اولین رپری بود که رپ را بر روی ریتم 6/8 اجرا کرد، پس از او ساسی مانکن، حسین مخته وعلیشمس، رپ‌هایی شاد و ریتمیک که مختص میهمانی‌ها بود ارائه دادند.

کارهای آن‌ها به قدری مورد استقبال مردم و به خصوص جوانان قرار گرفت که حتی گروهی از خوانندگان خارج از کشور هم دست به تقلید از آنان زدند. چند تن از خوانندگان با سابقه‌ی رپ فارسی هم رویه‌ی 6/8 خوانان را در پیش گرفتند که البته با انتقاد شدید مخاطبین رپ واقعی و اصیل مواجه شدند.

مهدیار آفاجانی، شاهین پژوم، امیر A-Plus و احسان آتور را می توان به عنوان آهنگسازان تاثیزگذار رپ نام برد.

ترانه های رپ اکثرا رایگان و از طریق اینترنت، به صورت تک آهنگ پخش می شود، به جز چند مورد محدود رپرها درآمدی از طریق فروش آلبوم و برگزاری کنسرت ندارند و بیشتر درآمد آنها از طریق هم‌خوانی و آهنگسازی و سرودن شعر برای افرادی که توانایی کمتری دارند تامین می شود.

مدتی است رپ فارسی در حاشیه قرار گرفته، درجا می زند و دیگر شور و حال اولیه خود را ندارد، عده‌ای به وجود آمدن موج همه گیر 6/8 خوانی را علت بروز این پدیده می دانند. گروهی دیگر عقیده دارند رپ فارسی منحرف و از مسیر اصلی خود خارج شده و به بیراهه میرود، گروهی از خوانندگان به دنبال اهداف شخصی خود، کسب درآمد و شهرت هستند و کمتر کسی است که به رپ مفهومی و پیشرفتش و قرار گرفتن آن در مسیر درست می‌اندیشد. البته با توجه به این که این سبک در ایران زیرزمینی به شمار می‌رود و هیچ حمایت دولتی از آن نمی‌شود و به ندرت مجوز دریافت می‌کند، می‌توان مشکلات مالی فعالان این سبک را موجب کمرنگ شدن آن دانست. برخوردهای تند مسئولین مربوط و در چند مورد دستگیری رپرها و پلمپ شدن استودیوهای محل فعالیت و ضبط آهنگ‌های آن ها را هم می‌توان دلیلی بر بی انگیزگیشان به حساب آورد. حتی فشارهای موجود به جایی رسید که چند تن از آنان ترجیح دادند از ایران مهاجرت کنند تا با خیالی آسوده آن سوی مرزها به فعالیت هنری خود ادامه دهند.

همه ی این موارد ما را بر آن داشت تا بخشی از سایت را به موسیقی رپ اختصاص دهیم، شاید بتوانیم گام کوچکی در معرفی درست و تخصصی این سبک و زدودن اطلاعات غلط جا افتاده در بین مخاطبینش برداریم. و رسانه‌ای برای شنیده شدن صدای رپ فارسی و فعالان آن باشیم.

رپرشیا که به زودی شروع به کار می کند بخشی است که همه جانبه به مقوله‌ی رپ می‌پردازد، مطالب آن متنوع و شامل: گفتگو، بیوگرافی هنرمندان، مقالات سبک شناسی، نقد آثارهنری، گزارش، شرح کنسرت‌ها و... خواهد بود.

هدف از راه اندازی این بخش از سایت به جز موارد ذکر شده، آشنایی مخاطبین دیگر سبک های موسیقی با  ژانر رپ و هم‌چنین جذب شنوندگان رپ به سایت و تبادل نظر کاربران و به چالش کشیدن یکدیگر در محیطی آرام و به دور از جنجال است.

با توجه به اینکه متاسفانه در کشور ما کمتر رسانه‌ای وجود دارد که بی غرض به مقوله‌ی موسیقی بپردازد، ما تیم پرشیامگ قصد داریم با ایجاد تریبونی آزاد، به گسترش فرهنگ تخصصی موسیقی، به خصوص سبک هایی مانند رپ که به دلیل حساسیت های موجود در جامعه در سایه قرار گرفته‌اند، بپردازیم.

چشم انداز ما اعتلای موسیقی در همه ی سبک‌ها است و بس...

شما می توانید از طریق ایمیل این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه‌ها محافظت می شود. برای مشاهده آن نیاز به فعال کردن جاوا اسکریپت دارید. با ما در تماس باشید . منتظر نظرات ، پیشنهادات و انتقادات سازنده شما هستیم . از ابتدای راه ما را همراهی کنید ...