مجله موسیقی پرشیا

استاد جعفر عابدینی یکی از اولین و معروف‏ترین سازندگان بربت (عود) در ایران می‏باشد که سازهای ساخت او به دلیل شباهتِ قالب و شیوه‏ی ساخت با سازهای ساخته شده توسط استاد نریمان آبنوسی، طرفداران زیادی در ایران دارد. به بهانه ساخت "بربت الکتریک" گفتگویی با ایشان انجام داده‏ایم که به نظرتان می‏رسد.

می‏دانیم که شما علاوه بر ساخت ساز بربت در ساخت سازهای دیگری چون تار و سه‏تار نیز مهارت کافی دارید. چرا در سال‏های اخیر تمرکز سازسازی خود را بر روی ساخت بربت گذاشته‏اید؟!

بربت یکی از اصیل‎ترین سازهای ایرانی‏ست که قدمت آن به بیش از سه هزار سال می‏رسد و در قدیم دارای چهار رشته از جنس ابریشم و زه (روده گوسفند) بوده است و گاهی به اسم‏های دیگری مثل «رود» نیز خوانده می‏شده و شکل‏های متفاوتی از این ساز در طول تاریخ دیده شده که با گذشت زمان ساز به تکامل رسیده است تا به شکل امروزی درآمده که تعداد سیم‏های آن ده رشته است که از نایلون فشرده و ابریشم با روکش فلزی در ساخت آنها استفاده می‏شود. علاقه من به این ساز باعث شد که فرزندانم را تشویق به یادگیری بربت کنم و هر دوی آنها علاوه بر تحصیلات دانشگاهی در رشته‏های مهندسی و دندانپزشکی، نوازندگان قابلی هستند و پسرم هم‏اکنون با ارکستر سیمرغ همکاری می‏نماید. با توجه به علاقه شخصی خودم به ساز بربت و صدای گرم و دلنشین آن، خواستم که برای گسترش هر چه بیشتر این ساز قدمی هر چند کوچک بردارم و با ساخت این ساز و در اختیار قرار دادن آن به ترویج این ساز در جامعه موسیقی ایرانی کمک بیشتری کنم.

علاقه‏مندان بربت‏نوازی در مورد سازهای معمولِ ساخت شما آگاهی دارند، لطفا در مورد این ساز جدیدی که ساخته‏اید توضیح بدهید.

از مدت‏ها پیش در فکر ساختن عود الکتریک جهت استفاده در ارکستر بودم و پس از مطرح کردن موضوع با استاد منصور نریمان، با مشورت و صلاحدید ایشان این افتخار را پیدا کردم که با دستیابی به فناوری ساخت این ساز برای اولین بار در ایران موفق به ساخت بربت الکتریک شوم و آن را به جامعه موسیقی کشورمان و نوازندگان ایران تقدیم نمایم.

لطفا از ویژگی‏ها و برتری‏های این ساز بفرمایید.

کیفیت صدای عود الکتریک کاملا شبیه عودهای معمولی‏ست با این تفاوت که کاسه و صفحه ساز از آن حذف شده و به همین دلیل در هر شرایط جوی قابلیت نوازندگی را دارد حتی در هواهای شرجی و با رطوبت بسیار بالا نیز هیچ صدمه‏ای متوجه ساز نخواهد شد و آسیب‏پذیری ساز کمتر از پیش شده است و نوازنده می‏تواند به صورت ایستاده و حتی در حال حرکت نیز به نوازندگی خود ادامه دهد. صدای عود الکتریک علاوه بر اینکه از طریق صدابردار قابل تنظیم است، توسط خود نوازنده نیز در حال اجرا قابل کنترل و تنظیم می‎باشد و چون مستقیما به دستگاه آمپلی‏فایر وصل می‏شود دیگر به میکروفن احتیاجی ندارد و صداهای متفرقه‏ی محیط نیز شنیده نمی‏شود و صدایی رسا و شفاف به گوش شنونده می‏رسد و می‏توان بر حسب نیاز و یا به دلخواه رنگ ساز (زیرخوان و بم‏خوان ساز) را تغییر داد و این امکان تغییر رنگ صدا برای اولین بار برای ساز بربت میسر شده و با هر سلیقه‏ای از نوازندگان قابل تطبیق است. همچنین می‏توان با وصل کردن ساز به دستگاه افکت صداهای مختلف و متنوع دیگری را نیز ایجاد کرد. علاوه بر این شفافیت صدا در تمامی طول دسته ساز یکسان است و کیفیت مطلوبی دارد. با تشکر از شما، برایتان آرزوی موفقیت‏های بیشتر دارم.

بعد از گفتگو با آقای جعفر عابدینی خیلی خوشحال بودم که بربت در جامعه موسیقی ایرانی این روزها اینقدر جای خودش را باز کرده که سازندگان فرصت می‏کنند به جز دغدغه‏های عادی و ساخت بربت‏های استاندارد به مطالب نوتر و به مسائلی فراتر و بین‏المللی‏تر نیز بپردازند و یادم آمد تا همین پانزده سال پیش وقتی به بعضی از ساز فروشی‏ها می‏رفتم و می‏گفتم عود یا بربت می‏خواهم حتی خیلی از فروشنده‏ها نیز تعجب می‏کردند و فکر می‎کردند که حتما اشتباه می‏کنم و در واقع تار یا سنتور می‏خواهم!

اما حالا اینقدر نوازنده‏ها و علاقه‏مندان بربت زیاد شده‏اند که علاوه بر اینکه تمام سازفروش‏ها رغبت نشان می‏دهند که در فروشگاه‏هایشان بربت داشته باشند و حتی خیلی ‏از آنها از خارج از ایران هم ساز می‏آورند، سازندگان ساز ما نیز به نقطه‏ای رسیده‏اند که به فراتر از این فکر می‏کنند و به نوآوری می‏اندیشند و این بسیار باعث خوشحالی و افتخار است و نویدبخش روزهای بهتری برای بربت و بربت‏نوازی‏ست.

علی پژوهشگر - بربت نواز

barbatnavaz.blogfa.com